Na visokom i teško pristupačnom brdu iznad sela Dvor (Putiš), koje se naziva Gradina nalaze se ostatci zidina neke nepoznate tvrđave.

 

Prema ostatcima zidina, može se ustanoviti da je tvrđava bila nekih manjih dimenzija zidina od kamena krečnjaka. Zidine ove utvrde kasnije su razrušene i njihov kamen je bio odvožen na izgradnju kuća i drugih objekata u okolini, ili pak u Busovači. Tvrđava je bila nepravilnog oblika, prilagođena terenu. U zidinama se nalaze tragovi krečnog maltera, što je karakteristika za srednjovjekovne gradove. To navodi na zaključak da ova tvrđava datira od mnogo ranije nego što se smatra, što, po svim izgledima ne odgovara stvarnosti.

Seljaci pričaju da su se u zidinama ovog grada nalazile keramičke cijevi za vodu i da su u kamenu živcu bile uklesane stepenice. Ispod zidina nalazili su se ostatci srednjovjekovne keramike.

Zidine ove tvrđave su potpuno uništene. Ostali su samo temelji koji se nalaze u zemlji. Po brdu Gradina, koje nosi takvo ime, tim imenom nazvane su i ruševine stare tvrđave koja se nalaze na tom brdu. U neposrednoj blizni tvrđave na gradini prolazio je putni pravac iz doline Lašve, od Kaonika, preko Kubera prema Zenici, koji se vezivao na komunikaciju dolinom Bosne. Na tom dijelu nađen je i ilirski srebreni novčić Apolonije, koji je kovan između V. i III. stoljeća stare ere. Dr. Pač je pomoću nalaza novca Apolonije utvrđivao mrežu predrimskih puteva i gradina koje su građene kao zaštita. Temeljem tih činjenica, sa dosta sigurnosti se može zaključiti da je tvrđava na mjestu Gradina iznad sela Dvor građena još u doba Ilirika kao zaštita komunikacije, a da je i u kasnijem periodima korištena: u doba Rimljana kao zaštita iste komunikacije, a kasnije, u srednjem vijeku kao feudalni dvorac feudalca koji je, vjerojatno imeo svoju kuću dvorac ispod gradine u selu Dvor, koje bi mogli biti nazvano po dvoru feudalca.

Odgovori